Interieurkolommen voor woningen: typen, materialen en toepassingen

Home PlannerApp-team · April 22, 2022

De vijf klassieke kolomorden, de opbouw van een kolom, de materialen van steen tot hout, de installatie en hoe een kolom een ruimte in huis kan indelen, dingen kan verbergen of als decoratie dient.

Er staat een kolom in het midden van je open woonkamer, of je overweegt er een te plaatsen. Moet hij gewicht dragen, de ruimte verdelen, leidingen verbergen of meteen de aandacht van je gasten trekken? Deze gids behandelt interieurkolommen voor woningen: de 5 klassieke typen, de 3 onderdelen van een kolom, de 5 meest gebruikte materialen, de installatie en de toepassingen in een appartement.

Typen architectonische kolommen: welke stijl is welke?

De meeste kolomontwerpen in de moderne architectuur zijn afgeleid van 5 klassieke typen, ook wel de 5 bouworden genoemd. De eerste drie zijn Grieks, de laatste twee Romeins.

• Dorisch – kort, robuust en zwaar, met een eenvoudig rond kapiteel. De schacht is glad of voorzien van cannelures (verticale groeven). De vroegste Dorische kolommen hadden geen voetstuk.
• Ionisch – de slankste van de vijf, meestal voorzien van cannelures, maar soms glad. Ionische kolommen hebben een groot voetstuk, zijn de hoogste van de vijf en hebben bovenaan twee tegenoverelkaar liggende krullen (voluten).
• Korintisch – de jongste Griekse orde en de meest gedetailleerde, vaak versierd met krullen, bloemen en bladeren. De schacht met cannelures lijkt op die van de Ionische kolom.
• Tascaans – eenvoudig zoals de Dorische orde, maar slank en strak, zonder snijwerk of ornamenten. De kracht schuilt in de eenvoud.
• Composiet – een combinatie van de twee Griekse stijlen in één kolom: de krullen van de Ionische orde en de bladeren van de Korintische orde.

Elke orde heeft een eigen uitstraling. Met het juiste interieur eromheen voegt een kolom een klassiek accent toe. Past het interieur er niet bij, dan lijkt de kolom verdwaald.

Waarvan worden decoratieve kolommen gemaakt?

Tegenwoordig van vrijwel elk materiaal dat zich laat vormen en afwerken: natuursteen, beton, metaal, baksteen of hout. De keuze is ruim, doordat een moderne kolom vaak helemaal geen dragende functie heeft.

In de Griekse en Romeinse tijd werden kolommen uitsluitend gemaakt van harde natuurlijke materialen, zoals marmer, graniet en andere steensoorten. Die konden zware lasten dragen, maar ze waren extreem zwaar, kostbaar en door hun hardheid lastig te bewerken. In een moderne woning hoeft een kolom niet functioneel te zijn: veel architecten plaatsen er een puur als decoratie. Dat geeft veel meer vrijheid bij de materiaalkeuze.

Bekijk voordat je kiest de 3 onderdelen van een kolom. Elk onderdeel stelt andere eisen aan het materiaal:

• Voetstuk (basis) – draagt het meeste gewicht en is daarom breder en massiever dan de rest. Kies dit materiaal op basis van de drukvastheid, niet op basis van de uitstraling.
• Schacht – het middelste gedeelte, dat het grootste deel van de kolom vormt. Het materiaal hiervoor stemt de draagkracht af op het ontwerp.
• Kapiteel – de bekroning bovenaan, waar de meest verfijnde decoratie zit. Kies een materiaal dat gemakkelijk te bewerken is.

De 5 meest gebruikte materialen voor interieurkolommen:

• Natuursteen – wordt tegenwoordig zelden gebruikt vanwege de hoge kosten en het ingewikkelde werk. In een luxe woning is het een indrukwekkend blikvanger.
• Beton – gewapend beton is veelzijdig en betaalbaar. Het past bij de vormen van vrijwel elk interieur, en een afwerklaag geeft het elke gewenste stijl en kleur.
• Metaal – eenvoudig te ontwerpen, makkelijk te schilderen en vrij voordelig. Een van de meest praktische opties voor een modern interieur.
• Baksteen – de vorm is beperkt, maar een bakstenen kolom past perfect in een interieur van hetzelfde materiaal. Stuc- en verfwerk maken de kolom veelzijdiger.
• Hout – niet altijd zo sterk als de andere materialen, maar het heeft een warme, natuurlijke uitstraling en laat zich eenvoudig van verfijnde patronen voorzien.

Zijn decoratieve kolommen dragend?

Niet altijd. Een kolom die binnen puur voor de sier wordt geplaatst is meestal niet-dragend, terwijl een kolom buiten het huis vrijwel altijd een constructieve functie heeft.

Binnenshuis verandert een kolom van vloer tot plafond de sfeer van een kamer. In een grote ruimte werkt hij als ruimteverdeler: hij splitst een open ruimte op in zones voor verschillende activiteiten. Dat maakt het inrichten ook eenvoudiger, omdat je meerdere kleine hoekjes inricht in plaats van één grote ruimte. Met betaalbare, makkelijk te vormen materialen voegt een kolom een klassiek detail toe zonder dat je een groot budget nodig hebt.

Buitenkolommen zijn meestal minder decoratief en spelen een belangrijkere rol in de constructie. Daarom zijn ze breder en robuuster. Ze geven de voorkant van het huis vaak een karakteristieke uitstraling, vooral bij de oprit en de veranda. Moderne materialen kunnen grote krachten opvangen en blijven toch betaalbaar.

Een interieurkolom installeren

Kolommen voor binnen of buiten zijn tegenwoordig veel eenvoudiger te installeren dan vroeger: ze zijn lichter en worden in delen geleverd. In de meeste gevallen gaan de monteurs als volgt te werk:

1. Lijn het voetstuk en het kapiteel verticaal uit met een loodlijn op de plek waar de kolom komt te staan.
2. Pas de kolom aan voor de definitieve pasvorm. Bij een strakke kolom is dit eenvoudig; een kolom met decoratieve elementen vraagt om extra zorgvuldigheid.
3. Bevestig de kolom met montageplaten aan een constructief element en zet hem aan de boven- en onderkant vast met L-beugels.
4. Breng kit aan om de kolom te beschermen tegen vocht en ongedierte.

Een louter decoratieve kolom is nog eenvoudiger: met gegalvaniseerde gipsplaatschroeven en constructielijm zet je hem zo vast aan het gebouw. In beide gevallen kan een team van twee personen een kolom binnen een halve dag plaatsen.

Wat doe je met een kolom in het midden van een ruimte?

Maak er nuttig gebruik van. Een kolom midden in een kamer kan de ruimte indelen, leidingen verbergen, een tv dragen of als blikvanger dienen.

• Zones maken – verdeel een grote ruimte in verschillende hoeken, zoals hierboven beschreven.
• Verbergen – werk lelijke elementen in de kamer weg, zoals leidingen en kabels.
• Ophangen – gebruik een brede kolom als wandje voor een tv of kunstwerk.
• Accentueren – maak van een kolom met verfijnde details het middelpunt van het interieur.

Veelgemaakte fout: een kolom kiezen op basis van een foto van iemand anders z'n kamer. Een kolom is na plaatsing lastig te verplaatsen, dus controleer de positie en de breedte eerst op je eigen plattegrond.

Probeer een kolom uit op je eigen plattegrond

Je beoordeelt een kolom veel beter in je eigen ruimte dan op een afbeelding. Meet je ruimte op in Home Planner, teken een 2D/3D-plattegrond en voeg een kolom toe vanuit de categorie Kolommen in de catalogus om te zien hoe hij de ruimte verdeelt. Richt de kamer vervolgens in met producten van bekende merken, maak een realistische visualisatie of start met een kant-en-klare indeling voor een slaapkamer, badkamer of woonkamer.